Гриппден сакъланыр мадарла

КъМР-ни Саулукъ сакълау министерствосунда СПИД-ге эм жукъгъан ауруулагъа къажау республикалы араны тамата врачы, медицина илмуланы доктору, профессор Марина Руслановна Иванованы къатышыуу бла брифинг болгъанды.

Анда ол гриппден эмда сууукъдан чыкъгъан башха аурууладан къалай сакъланыргъа, аурудунг эсенг а не этерге керек боллугъуну юсюнден тынгылы хапар айтханды. «Бу кюнледе республикада вирус инфекциягъа къажау къаты мадарла этиледиле, аны хайырындан арт заманлада аллай аурууладан къыйналгъанланы саны иги да азайгъанды. Алай, жарсыугъа, юч жыл толмагъан сабийлеге эмда жыл санлары 60-дан атлагъанлагъа, жюрек, къан тамырлары ауруп къыйналгъанлагъа, ёпкелери  къарыусузлагъа, семиз адамлагъа, къанларында бал тузлары кёп болгъанлагъа грипп бютюн терк тийип къыйнайды», — дегенди.
Профессор адамны санлары, башы ауруп, бурун сууу келип, температурасы кётюрюлюп башлады эсе, олсагъат тёшекге жатаргъа, аямай суусун затла ичип турургъа кереклисин эсгертгенди. «Сутканы ичинде температурасы энишге тюшмеди эсе, врачны чакъырыргъа тийишлиди. Сёзсюз, бусагъатда жашау къыйынды, ишлемей болмайса, анга да къарамай, сабий ауруду эсе, сабий садха, школгъа да жиберирге керек тюйюлдю», — дегенди.
Марина Руслановна айтханнга кёре, саусузланы саны башха жылладан кёп тюйюлдю.
Журналистле врачдан «тонгуз гриппмиди» жайылгъан, деп да соргъандыла. Ол республикада гриппни «А», «Б», «Н-1», дагъыда башха тюрлюлери жюрюгенлерин айтханды. «Бизде гриппден, насыпха, быйыл адам ёлмегенине сизни ийнандырыргъа боллукъма», — дегенди.
Гриппден, ОРВИ-ден да сакъланыуну юсюнден айтханда, аны бек иги амалы — дарман салдырыуду, дегенди. Ол бизни республикада, башха жерледе да хакъсыз этилгени себепли, адамла анга артыкъ ышанмайдыла. Хау, прививка этилген адам жюз процентге гриппден, кесекледен да сакъланырыкъды деп ышанырча тюйюлдю, алай аны этдирген андан женгил къутуллукъду, деп къошханды.
Иванова саусузну температурасы кётюрюлдю эсе, анга аспирин берирге чыртда жарамагъанын да эсгертгенди. Ол дарман жыйырма жыл болады хайырланылмагъанлы, аны орунуна парацетомол, нитроферон, физиоамалла хайырлансала игиди, дегенди.
Халкъ медицинаны юсюнден да сагъынылгъанды брифингде. Марина Руслановна ол — жылы кийиниудю, тынгылы аш ашауду, суулу затны кёп ичиудю, ауруп башлагъанлай а, юйден чыкъмай, жатып турууду, дегенди.   «Аурургъа сюймей эсегиз, юйден чыгъардан алгъа, бурунну ичине, тышына да оксолиновый мазь жагъыгъыз. Ашыгъызгъа соханны, сарымсахны да не къадар кёп къошугъуз», — деп эсгертгенди. Андан сора да, кёпле башласала, ремантадин дарманны сурагъанларын айтып, аны шёндюгю гриппге бир тюрлю хайыры болмагъанын чертгенди.
— Саусузланы асламысына ол халкъ амалла да жарарыкъдыла, алай 30 процентине уа больницада багъаргъа тийишлиди. Врачны борчу ма аллайланы заманында ачыкълауду, — дегенди Марина Иванова.
Ахырында журналистледен бири, больницагъа къыйын ауруп тюшген къарындашына анда тынгылы бакъгъанларын эмда битеу керекли дарманланы да кеслери тапдыргъанларын айтып, жюрек ыразылыгъын билдиргенди.

Холаланы Марзият, «Заман»